अविनास चाैधरी धनगढी: कैलालीको भजनी नगरपालिका–९ भुरुवाकी मीना राजी डेढ वर्षदेखि कष्टकर जीवन बिताइरहेका छन् ।
पक्की घर पाउने आशामा २०२१ जनवरीमा आफ्नो खरको घर भत्काइदिएकी मीनाले समुदायका लागि बनाएको सुरक्षित आवास प्राधिकरणले समयमै हस्तान्तरण गर्न नसकेपछि झण्डै डेढ वर्षसम्म पीडित भइन् ।
आफ्नो परम्परागत माटोको घर भत्काएपछि, उनीहरू मौसमको प्रतिकूल परिस्थितिको सामना गर्दै अस्थायी झुपडीमा बस्न बाध्य भए।
तर, पक्की घरमा बस्ने उनको सपना अन्ततः पूरा भएपछि खुशीले उनको बाटो फेला पारेको छ ।
केही समय ढिलो भए पनि पुरानो खरको घरको ठाउँमा नयाँ पक्की घर बनेपछि मीनाको खुसीको सीमा रहेन।
आफ्नो खुसी बाँड्दै मीनाले भनिन्, ‘नयाँ घर पाउँदा निकै खुसी छु । भन्छन् धैर्यको फल सधै मीठो हुन्छ। यो साँच्चै मीठो छ।”
उनको परिवार अन्ततः पक्की घरमा सरेको छ।
मीना जस्तै लोपोन्मुख राजी समुदायका भुरुवाका २५ परिवारले मुख्यमन्त्री एकीकृत नमूना आवास कार्यक्रमअन्तर्गत नयाँ घर पाएका छन् ।
प्रदेशका भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारीमन्त्री विनिता चौधरीले राजी परिवारलाई सुरक्षित घर हस्तान्तरण गरेकी हुन् ।
वर्षाको समयमा सुरक्षित बसोबास पाएपछि सीमान्तकृत समुदाय हर्षित भएका छन् ।
एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि साना झुपडीमा बस्दै आएका समुदायका लागि पक्की पक्की घर पाउनु खुशीको उपहार भएको लाभग्राहीमध्ये एक डम्मर राजीले बताए ।
“हामी वर्षौंदेखि अस्थायी झुपडीमा बस्न बाध्य थियौं,” उनले भने, “यस्तो मौसममा नयाँ घर पाएकोमा हामी खुसी छौं ।” मन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०२०/२१ मा आयोजनालाई अनुमोदन गरेको थियो ।
सोही आर्थिक वर्षमा ठेक्का सम्झौता भएपछि मुख्यमन्त्री त्रिलोचन भट्टले २०२१ जनवरी १३ मा एक कार्यक्रमका बीच सुरक्षित आवास निर्माणको शिलान्यास गरेका थिए ।
बी र सी बिल्डर्सलाई ६ महिनाभित्र २४ वटा घर बनाउने ठेक्का दिइएको थियो र ठेक्का रकम रु. 11 मिलियन। आयोजनाअन्तर्गत राजी परिवारले दुई कोठाको पक्की भवनसहित शौचालय पाएका छन् तर निर्माण कम्पनीले आयोजना निर्माणमा ढिलाइ गर्दै म्याद थप गरेको छ । अन्ततः डेढ वर्षपछि कम्पनीले स्थानीयलाई सुरक्षित आवास हस्तान्तरण गरेको हो ।
मन्त्री चौधरीले अति विपन्न परिवार वा विपद्का कारण घर भत्किएकाका लागि घर निर्माण गरिएको बताउँदै भने, “सबैले बस्नको लागि घर पाउनुपर्छ, त्यसैले अति विपन्न र सीमान्तकृत राजीका लागि प्रदेश सरकारले सुरक्षित आवासको व्यवस्था गरेको छ । परिवारहरू, “उनले भनिन्।
मन्त्री चौधरीले लोपोन्मुख, सीमान्तकृत र अति गरिबलाई सुरक्षित आवास उपलब्ध गराउन प्रदेश सरकारले मुख्यमन्त्री एकीकृत नमूना आवास कार्यक्रमको अवधारणा ल्याएको बताए ।
राजी नेपालको सबैभन्दा लोपोन्मुख, न्यून आय भएका र आदिवासी जनजातिहरूमध्ये एक हो। यो जाति कैलाली र अन्य जिल्लामा छरिएका पाइन्छ । उनीहरु जीविकोपार्जनका लागि धेरैजसो वन र पानीमा निर्भर छन् ।
यस समुदायका मानिसहरू मह शिकार र माछा मारेर जीवनयापन गर्दै आएका छन् भने केही परिवार कृषि पेशामा संलग्न छन्।
